Εσωτερικά και εξωτερικά όρια

O Στόχος Ειναι να Μάθεις να Αγαπάς τον Εαυτό σου,Αλλά Κανείς δεν θα σου πεί στ Αλήθεια πως...

Εσωτερικά και εξωτερικά όρια

Η αγάπη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς όρια ακόμη και με τα παιδιά. Είναι εύκολο να κατανοήσεις τα εξωτερικά όρια ως μια οριακή γραμμή. Σκέψου κάποιους κανόνες οι αρχές με τις οποίες ζεις όταν λες τι θες η τι δεν θα θες η τι επιτρέπεις. Η αν έχεις δυσκολία να πεις όχι αν παρακάμπτεις τις ανάγκες σου προκειμένου να ικανοποιήσεις άλλους, αν αισθάνεσαι πως  γίνεσαι αντικείμενο παρενόχλησης από κάποιον που είναι απαιτητικός, έχει την τάση να ελέγχει, να κριτικάρει, να κακοποιεί να εισβάλει ακόμη κι αν βομβαρδίζεσαι από ευγένεια, είναι δική σου ευθύνη να πεις: μέχρι εδώ! Υπάρχουν επίσης και εξωτερικά όρια για τα οποία θα μιλήσουμε παρακάτω

Υπάρχουν πολλές περιοχές όπου βρίσκουν εφαρμογή τα όρια:

Τα υλικά όρια προσδιορίζουν εάν δίνεις ή δανείζεις  πράγματα όπως είναι τα χρήματά σου το αυτοκίνητό σου τα ρούχα σου τα βιβλία σου το φαγητό σου η την οδοντόβουρτσα σου.

Τα φυσικά όρια αφορούν τον προσωπικό σου χώρο την προστασία της ιδιωτικής του ζωής και το σώμα σου δίνεις χειραψία ήταν καλά σε ποιόν και πότε πως νιώθεις απέναντι στη δυνατή μουσική το γυμνό και τις κλειδωμένες πόρτες;

Τα ψυχικά όριά ισχύουν για τις σκέψεις τις αξίες και τις απόψεις μας. Είστε εύκολα ευεπηρέαστος;  Ξέρεις τι πιστεύεις; μπορείς να κρατάς τις απόψεις του για τον εαυτό σου;

Μπορείς να προσηλώνεσαι στο να ακούς τις απόψεις κάποιου άλλου που είναι διαφορετικές από τις δικές σου χωρίς να γίνεσαι άκαμπτος; Αν εμπλέκεσαι υπερβολικά συναισθηματικά, έχει την τάση να εμπλέκεσαι σε επιχειρηματολογίες η να γίνεσαι αμυντικός τότε πολύ πιθανόν να έχεις αδύναμα συναισθηματικά όρια.

Τα συναισθηματικά όρια διακρίνουν τη χωρίζει τα δικά σου συναισθήματα και την δική σου ευθύνη από εκείνη των αλλων Είναι σαν μια νοητή γραμμή η ένα δυναμικό πεδίο που χωρίζει τα στενά από τους άλλους υγιή όρια μας εμποδίζουν να δίνουμε συμβουλή να κατηγορούμε και να αποδεχόμαστε κατηγορίας άλλων. Μας προστατεύουν από το να αισθανόμαστε ενοχές για τα αρνητικά συναισθήματα κάποιου άλλου η τα προβλήματα κάποιου άλλου αλλά και από το να παίρνουμε προσωπικά τα σχόλια των άλλων. Υψηλή αντιδραστικότητα δείχνει αδύναμα συναισθηματικά όρια. τα υγιή συναισθηματικά όρια απαιτούν ξεκάθαρα εσωτερικά όρια: το να γνωρίζουμε τα συναισθήματά μας και τις ευθύνες μας για τον εαυτό μας και τους άλλους.

Τα σεξουαλικά όρια προστατεύουν τα επίπεδα άνεσης που δείχνουμε απέναντι στο σεξουαλικό άγγιγμα και τη σεξουαλική δραστηριότητα γενικότερα: τι που πότε και με Ποιόν.

Τα πνευματικά μας όρια συσχετίζεται με τις πεποιθήσεις μας και τις εμπειρίες μας αναφορικά με την ύπαρξη του Θεού και μιας μεγαλύτερης από μας δύναμης.

Γιατί είναι δύσκολο

Είναι δύσκολο για όσους υποφέρουν από συνεξάρτηση να θέτουν όρια επειδή:

·         Βάζουν τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές τους

·         Δεν γνωρίζουν τον εαυτό τους

·         Δεν αισθάνονται πως έχουν δικαιώματα και οι ίδιοι

·         Πιστεύουν πως με το να θέτουν όρια βάζουν σε κίνδυνο μια σχέση και

·         Ποτέ δεν έμαθα πως να έχουν υγιή όρια.

Τα όρια μαθαίνονται δεν μπορεί κανείς να μάθει πως έχει τα δικά του δικαιώματα η όρια αν δεν εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα καθώς μεγάλωνε. Κάθε είδους κακοποίηση παραβιάζει τα προσωπικά μας όρια των πειραγμάτων συμπεριλαμβανομένων Για παράδειγμα ο αδερφός μου αγνοούσε τις εκκλήσεις μου να σταματήσει να με γαργαλάει μέχρι που σχεδόν δεν μπορούσα να αναπνεύσω από το γέλιο αυτό με έκανε να αισθάνομαι ανίσχυρος και πως δεν είχαν το δικαίωμα να πω stop! Κατά τη θεραπεία μου απέκτησε την ικανότητα να λέω στον μασέρ Να σταματήσει και να εξασκεί λιγότερη πίεση. Σε μερικές περιπτώσεις η παραβίαση των ορίων μας στην παιδική ηλικία επιδρά στην ικανότητα ενός παιδιού να ωριμάσει σε έναν ανεξάρτητο υπεύθυνο ενήλικο.

Μπορεί να μην πιστεύεις πως έχεις οποιοδήποτε δικαίωμα αν τα δικαιώματά σου δεν έγιναν αντικείμενο σεβασμού καθώς μεγάλωνες. Για παράδειγμα έχεις το δικαίωμα  στην ιδιωτικότητα, έχει δικαίωμα να λες όχι, έχεις δικαίωμα να απευθύνονται σε σένα με ευγένεια και σεβασμό έχεις δικαίωμα να αλλάζεις γνώμη ή να ακυρώνεις μια δέσμευση, να ζητάς από τους ανθρώπους που έχει προσλάβει να κάνουν μια δουλειά με τον τρόπο που εσύ θες, να ζητάς βοήθεια, να σε αφήσουν μόνο, να διατηρήσεις την ενέργειά σου ακόμη να μην απαντήσεις σε μια ερώτηση στο τηλέφωνο ή σε ένα email.

Σκέψου όλες τις περιπτώσεις στις οποίες αυτά τα δικαιώματα  εφαρμόζονται

γράψε για τον τρόπο που αισθάνεσαι και πως τα χειρίζεσαι στο παρόν

Πόσο συχνά λες ναι ενώ θα ήθελες να πεις όχι 

Γράψε τι θα ήθελες να συμβεί.

Γράψτε την προσωπική σου λίστα δικαιωμάτων σου εμποδίζει από το να την προβάλεις.

Γράψε δηλώσεις που εκφράζουν την τελική σου θέση να είσαι ευγενικός για παράδειγμα παρακαλώ πολύ μη με κριτικάρεις η μην με παίρνεις τηλέφωνο η μην δανείζεσαι το... και ευχαριστώ που με σκέφτηκες αλλά μάλλον δεν θα μπορούσα να έρθω μαζί σας.

Εσωτερικά όρια

Τα εσωτερικά μας οποία ρυθμίζουν τη σχέση μας με τον εαυτό μας Μπορείς να τα αντιληφθείς ως αυτοπειθαρχία και  διαχείριση του χρόνου σου, των σκέψεών σου, των συναισθημάτων σου, της συμπεριφοράς σου και των παρορμήσεων σου. Αν χρονοτριβής κάνεις πράγματα που είτε δεν οφείλεις είτε δεν θες να κάνεις κανείς υπερβολικά πράγματα και δεν ξεκουράζεται αρκετά η δεν τρέφεσαι σωστά είναι πολύ πιθανό πως παραμελείς τα βιολογικά σου όρια. Το να μαθαίνουμε να διαχειριζόμαστε τα αρνητικά συναισθήματα και τις αρνητικές σκέψεις μας ενδυναμώνει, όπως μας ενδυναμώνει την ικανότητά μας να ακολουθούμε τους στόχους και τις δεσμεύσεις που θέτουμε απέναντι στον εαυτό μας. 

υγιή συναισθηματικά και διανοητικά εσωτερικά όριά μας βοηθούν να μην αναλαμβάνουμε την ευθύνη η να βασανιζόμαστε για τα συναισθήματα και τα προβλήματα των άλλων ανθρώπων κάτι που μερικοί συνεξαρτητικοί συχνά κάνουν την ίδια στιγμή που παραβιάζουν τα εξωτερικά όρια των άλλων προσφέροντάς τους ανεπιθύμητες συμβουλές. Τα ισχυρά εσωτερικά όρια δημιουργούν υποβολιμότητα. Σημαίνει κανείς να σκέπτεται για τον εαυτό του από το να συμφωνεί αυτόματα με την κριτική και τις συμβουλές των άλλων μόνο τότε είσαι ενδυναμωμένος αρκετά ώστε να θέτεις εξωτερικά συναισθηματικά όρια εάν το επιλέξεις.  Ταυτόχρονα καθώς είμαστε υπόλογοι για τα δικά μας αισθήματα και τις δικές μας ενέργειες δεν κατηγορούμε τους άλλους. Όταν κάποιος μας κατηγορήσει αν δεν αισθανόμαστε υπεύθυνοι αντί να υπερασπίζομαι τον εαυτό μας ή να ζητούμε συγγνώμη μπορούμε απλά να πούμε: δεν παίρνω ευθύνη γι αυτό. 

Ο θυμός είναι ένα σημάδι πως απαιτείται ανάληψη δράσης αν αισθανόμαστε δυσφορία η αισθανόμαστε θύματα και κατηγορούμαι κάποιον η κάτι αυτό μπορεί να σημαίνει πως δεν έχουμε καθορίσει τα όριά μας αν αισθανόμαστε ανήσυχοι ή ένοχοι στη σκέψη πως οφείλουμε να καθορίσουμε τα όριά μας τότε είναι καλό να θυμόμαστε πως οι σχέσεις μας υποφέρουν επίσης όταν εμείς είμαστε δυστυχισμένοι. Μόλις εξασκηθούμε στο να θέτουμε όρια αισθανόμαστε ενδυναμωμένοι και λιγότερο ανήσυχοι λιγότερο θυμωμένοι και λιγότερο γεμάτοι ενοχές. Σε γενικές γραμμές θα λαμβάνουμε έτσι περισσότερο σεβασμό από τους άλλους και οι σχέσεις μας θα βελτιωθούν.  

Πολλές φορές οι άνθρωποι λένε πως θέτουν όρια χωρίς αυτό πραγματικά να συμβαίνει. Υπάρχει μια μορφή τέχνης στο να θέτουμε όρια. Αν γίνεται μέσα σε θυμό η εκλιπαρώντας: "στο έχω πει εκατό φορές" δεν λειτουργεί. Τα όρια δεν διαθέτουμε για να τιμούμε αλλά γιατί την δική μας προστασία και ευημερία.    

Είναι πιο αποτελεσματικά όταν είμαστε κατηγορηματικοί ήρεμοι αποφασιστικοί και ευγενικοί. Αν αυτός ο τρόπος δεν λειτουργήσει, μπορεί να χρειαστεί να επικοινωνήσουμε  τις πιθανές συνέπειες προκειμένου να ενθαρρύνουμε έτσι τη συμμόρφωση του άλλου. Είναι σημαντικό ωστόσο πως ποτέ δεν πρέπει να απειλούμε με συνέπειες τις οποίες δεν είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι να πραγματοποιήσουμε αν αυτό καταστεί απαραίτητο.

Τελικά χρειάζεται χρόνο υποστήριξη και επανεκμάθηση προκειμένου να είμαστε ικανοί να θέτουμε αποτελεσματικά όρια. Επίγνωση και εκμάθηση της ικανότητάς του να είμαστε αποφασιστικοί είναι τα πρώτα δύο βήματα στο να θέτουμε όρια. Το να θέτουμε όρια δεν είναι εγωιστικό, είναι πράξη αυταγάπης. Κάθε φορά που λες όχι σε κάτι που δεν θες λες ναι σε σένα. Είναι μια πράξη κατάφασης του εαυτού μας. Χτίζει την αυτοπεποίθησή μας. Συνήθως όμως χρειάζεται ενθάρρυνση να κάνουμε τον εαυτό μας προτεραιότητα και να επιμένουμε ιδιαίτερα κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε πισωγυρίσματα.    

          

Τι είναι η Συνεξάρτηση

Τι είναι η Συνεξάρτηση

  

Η Συνεξάρτηση είναι η ποιό κοινή από όλους τους εθισμούς. Ο εθισμός να βλέπεις κάπου αλλού.  Πιστεύουμε πως κάτι έξω από μας δηλαδή έξω από τον αληθινό εαυτό μας μπορεί να μας δώσει ευτυχία και εκπλήρωση. Αυτό το κάτι έξω από μας μπορεί να είναι άνθρωποι μέρη πράγματα οι συμπεριφορές οι εμπειρίες ο τι και να είναι μπορεί να μας κάνει να αρνηθούμε τον αληθινό εαυτό μας για αυτό.

Έτσι η συνεξάρτηση είναι οταν καθιστάς στον εαυτό σου εξαρτημένο από άλλους ανθρώπους προκειμένου να βρεις την ευτυχία.

Αλλά τι είναι ευτυχία; μπορείς να διαβάσεις άπειρο βιβλία γι αυτό το θέμα επίσης

Ας δούμε τι έγραψε ο Α.C Ping  γι αυτό το θέμα στο be:

Το να είσαι ευτυχισμένος σημαίνει να αισθάνεσαι πως είσαι ελεύθερος να επιδιώξει στα πράγματα που επιθυμείς να επιδιώξεις στην ζωή (57)

Αρα συνεξάρτηση Σημαίνει να εξαρτάσαι από άλλους ανθρώπους να  σου δώσουν την ελευθερία να επιδιώξεις στα πράγματα που επιθυμείς να επιδιώξεις στη ζωή.

Όμως για ένα λεπτό αυτό δεν μπορεί να είναι δυνατό;

Ακριβώς Όταν είσαι συνεξαρτώμενος, πιστεύεις στην ψευδαίσθηση πως οι άλλοι  κρατούν το κλειδί της δικής σου Ευτυχίας.-Όταν η αλήθεια είναι πως πάντα και μόνο  ο εαυτός μου είναι αυτός που κρατά αυτό το κλειδί.

Πως μοιάζει η συνεξάρτηση

Η Συνεξάρτηση μπορεί να πάρει πολλές μορφές:

Το νεαρό κορίτσι που πιστεύει πως χρειάζεται τον ιππότη στην λαμπερή πανοπλία του να τη σώσει από μία μοναχική ζωή είναι συνεξαρτημένη.

Το νεαρό αγόρι που πιστεύει πως δεν μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του επειδή έτσι δεν θα γίνει αποδεκτός από την κοινωνία είναι συνεξαρτώμενος.

Η μητέρα που ορίζει τον εαυτό της με βάση τις επιτυχίες η αποτυχίες των παιδιών της είναι  συνεξαρτώμενη.

Όσοι συνεχώς αναλαμβάνουν να φροντίζουν άλλους ανθρώπους χωρίς τη συναίνεσή τους είναι συναρτώμενοι.

Όσοι προσπαθούν καταναγκαστικά να ελέγξουν τους άλλους ακόμη και αν αυτό γίνεται στο όνομα του δικού του συμφέροντος είναι συναρτώμενοι.

Εκείνος που δεν μπορεί να απομακρυνθεί από μια σχέση που τον κακοποιεί είναι συνεξαρτώμενος.

Εκείνος που δεν μπορεί να ορίσει υγειή όρια στις σχέσεις του με τους άλλους είναι συνεξαρτώμενος.

Εκείνος που δεν μπορεί να απομακρυνθεί από μία σχέση όπου το άλλο άτομο είναι γνωστικά συναισθηματικά η σωματικά απρόσιτο είναι συνεξαρτώμενος.

Γιατί οι άνθρωποι είναι συνεξαρτώμενοι

Πως είναι δυνατόν κάποιος μέσα σε μια σχέση που τον κακοποιεί να πιστεύει αλήθεια πως αυτός που τον κακοποιεί η το θύμα κρατά το κλειδί της δικής του Ευτυχίας;

Δεν βλέπει στ αλήθεια πως προκαλεί περισσότερο πόνο παρά καλό πως με το να παραμένει μαζί με ένα τέτοιο άτομο, δεν έχει σε τίποτα να κάνει με την ευτυχία του με το να είναι ελεύθερος να επιτύχει επιδιώξει ότι θέλει αλήθεια να επιδιώξει τη ζωή;

Ο λόγος που οι δύο άνθρωποι παραμένουν σε μία τέτοια συνεξαρτητική  σχέση είναι επειδή ο καθένας από τους δύο έχει βαθιά εδραιωμένη την πεποίθηση στο ασυνείδητο του πως χρειάζεται να έχει εκείνο το άλλο άτομο στην ζωή του προκειμένου να έχει την ευκαιρία να βιώσει την ευτυχία.

Για δύο τέτοιους ανθρώπους του να παραμείνουν μόνοι είναι το χειρότερο πιθανό σενάριο ακόμη και αν αντικειμενικά είναι το πιο υγιές σενάριο. Το να μείνουν μόνοι σημαίνει γι αυτούς πως δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να ευτυχήσουν επειδή η αλήθεια πιστεύουν σε ένα ασυνείδητο επίπεδο πως πραγματικά χρειάζονται το άλλο άτομο για να αισθάνονται καλά με τον εαυτό τους. Επιπλέον δεν έχουν ένα πρότυπο υγιούς σχέσης για αυτούς έτσι δεν έχουν μάθει πως να αναπτύξουν μία υγιής σχέση με τον εαυτό τους.

Γιατί οι άνθρωποι παραμένουν τελικά μέσα σε μία  συνεξαρτητική σχέση  

Ο λόγος που κάποιος παραμένει μέσα σε μία τέτοια σχέση είναι επειδή έχει προγραμματιστεί από μικρός με δυσλειτουργικές πεποιθήσεις για το τι είναι μία σχέση. Αυτές οι πεποιθήσεις προφανώς προέρχονται από την παιδική του ηλικία μέσα από το οικογενειακό σύστημα που μεγάλωσε καθώς οι γονείς του ήταν πιθανώς και αυτοί συνεξαρτητικοί. Οι συνεξαρτητικές πεποιθήσεις είναι το αντίθετο εκείνων των πεποιθήσεων που καθιστούν μία αλληλοεξαρτώμενη, λειτουργική και υγιές σχέση πιθανή.

Τι είναι μια συνεξαρτητική σχέση;

Μέσα σε μια συνεξαρτητική σχέση Ωστόσο δύο άνθρωποι δεν είναι ισότιμοι και υπάρχουν ανισορροπίες δύναμης σε διαφορετικές πλευρές της σχέσης.

Αποκρύπτουν τα πραγματικά του συναισθήματα από τον φόβο της απόρριψης έχουν προβλήματα επικοινωνίας κρατούν κρυμμένες προσδοκίες που δεν εκφράζουν στη σχέση και μετά καταφεύγουν στον θυμό και την παθητική επιθετικότητα όταν οι μη εκπεφρασμένες ανάγκες τους δεν καλύπτονται, Έχουν μια μη υγιές αίσθηση των ορίων τους και θεωρούν πως είναι πιο σημαντικό για αυτούς μπα μην είμαι μόνοι παρά το άλλο άτομο να έχει την ελευθερία να ακολουθήσει το δικό του προσωπικό μονοπάτι. Στην ουσία κανείς από τους δύο δεν διατηρεί μία υγιές αίσθηση του ποιός είναι πραγματικά ποια είναι τα όριά του και οι περιορισμοί του και ποιοί είναι οι στόχοι του και οι αξίες του ή ποιές είναι οι βασικές του ανάγκες μέσα σε μια σχέση.  

Και τελικά κανείς από τους δύο δεν μπορεί να τελειώσει μια τέτοια σχέση χωρίς να βιώσει έναν συμβιβασμό στην ταυτότητά του την αίσθηση της ζωής και της ευτυχίας του.

Πως μπορεί κανείς να περάσει από μία σχέση συνεξάρτησης σε μια σχέση αλληλεξάρτησης;

Η ανάκαμψη από μια σχέση συνεξάρτησης είναι μία διαδικασία, Καθ όσον απαιτεί να επανέγγράψεις της δυσλειτουργικές σου πεποιθήσεις  Που σου επέτρεψαν να συμπεριφερθείς με τον έναν η τον άλλον τρόπο που περιγράφονται παραπάνω.

Αυτή η επανεγγραφή απαιτεί πρώτα να αναγνωρίσεις πως οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις υπάρχουν.

Και αυτή η αναγνώριση μερικές φορές απαιτεί πρώτα να επιτρέψεις στον εαυτό σου να εκφράσει όλη την κλίμακα των συναισθηματικών αντιδράσεων στα γεγονότα της ζωής σου - Ανεξάρτητα από το πόσο παράλογες αρνητικές οι καταστροφικές μπορεί αυτές οι αντιδράσεις σου να φαίνονται.

Χρειάζεται να τις εκφράσεις γιατί μόνο έτσι θα ανιχνεύσεις προς τα πίσω της μη υγιής κρυφές πεποιθήσεις σου- Αυτές που χρειάζεται να αλλάξεις προκειμένου να μετακινηθείς από την συνεξάρτηση  στην αλληλεξάρτηση μέσα στην σχέσεις σου.

Όταν ταυτοποίησης της μη λειτουργικές πεποιθήσεις σου τότε χρειάζεται να τις αντικαταστήσεις με άλλες περισσότερο υγιείς, Και αυτό απαιτεί να μάθεις τι χρειάζεσαι προκειμένου να είσαι υγιής και ευτυχισμένος.

Μάθε περισσότερα για τα προσωπικά σου όρια

Ένα καλό σημείο αφετηρίας είναι να μάθεις τα όριά σου δηλαδή πόσοι ενέργεια  επιτρέπεις στον εαυτό σου  να ξοδεύει σε άλλους ανθρώπους μέρη ή πράγματα.

Τα όρια είναι αυτά που σχηματίζουν τον πυρήνα όλων των σχέσεων και όσο μεγαλύτερη επίγνωση έχουμε για αυτά τόσο περισσότερο ικανοποιητικές θα είναι οι σχέσεις μας.

Μπορείς να ανακάμψεις από την συνεξάρτηση

Η ανάκαμψη από την συνεξάρτηση Είναι μία πρόκληση που μας σπρώχνει συνεχώς να βλέπουμε προς τα μέσα μας τις βαθύτερες μας πεποιθήσεις μας και να παραμένουμε σε επαφή με όλα μας τα συναισθήματα.

Είναι επίσης μία πρόκληση γιατί μπορεί να ανακαλύψεις πως ο εαυτός σου είναι εμβαπτισμένος μέσα σε ένα κυρίαρχο πολιτισμικό πλαίσιο που είναι κι αυτό με τη σειρά του  συνεξαρτητικό.

Αλλά είναι μια πρόκληση που χρειάζεται να πάρεις μόνο σου αν θες να έχεις υγιέστερες σχέσεις με τον εαυτό σου και με τους άλλους.            

    

  

Διαστάσεις Προσωπικότητας

Διαστάσεις Προσωπικότητας

Εξωστρέφεια

Ταση να ευχαριστούμε τους άλλους)

ευσυνειδησία

Νευρωτισμός

ανοιχτότητα στις νέες εμπειρίες 

Είναι σημαντικό να αγνοήσουμε τους θετικούς και αρνητικούς συνειρμούς που αυτές οι λέξεις έχουν στην καθημερινή γλώσσα. Για παράδειγμα το να είναι κανείς ευχάριστος είναι προφανώς ένα πλεονέκτημα στο να επιτύχει και να διατηρήσει τη δημοφιλία του. Οι ευχάριστοι άνθρωποι είναι περισσότερο αγαπητοί από τους δυσάρεστους. Από την άλλη πλευρά το να είναι κανείς ευχάριστος δεν είναι χρήσιμο σε καταστάσεις που απαιτούν σκληρότητα και απόλυτα αντικειμενικές αποφάσεις. Η δυσάρεστοι χαρακτήρες μπορούν να κάνουν καταπληκτικούς επιστήμονες, Κριτικούς τέχνης η στρατιωτικούς. είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως κανένα από τα πέντε χαρακτηριστικά από μόνο του δεν είναι αρνητικό γνώρισμα είναι απλά γνωρίσματα όπου τα άτομα επιδεικνύουν σε ένα μεγαλύτερο η μικρότερο βαθμό.

Κάθε ένα από τα πέντε γνωρίσματα της προσωπικότητας περιγράφει αναφορικά με άλλους ανθρώπους την συχνότητα η την ένταση των αισθημάτων των σκέψεων και της συμπεριφοράς ενός ατόμου καθένας από μας Κατέχει όλα αυτά τα 5 γνωρίσματα σε μεγαλύτερο η μικρότερο βαθμό. Για παράδειγμα δύο άτομα μπορούν να περιγραφούν ως ευχάριστα. οι ευχάριστοι χαρακτήρες αρέσκονται να συμφωνούν με τους άλλους, αλλά υπάρχει σημαντική απόκλιση στο βαθμό που με τον οποίο συμμορφώνονται. με άλλα λόγια και τα πέντε γνωρίσματα προσωπικότητας παρουσιάζουν ένα συνεχές και δεν είναι οι ιδιότητες που ένα άτομο επιδεικνύει η όχι.

Εξωστρέφεια

Η εξωστρέφεια χαρακτηρίζεται από μία προφανής δέσμευση προς τον εξωτερικό κόσμο τα εξωστρεφή άτομα απολαμβάνουν να είναι με ανθρώπους, είναι γεμάτοι ενέργεια και πολύ συχνά βιώνουν θετικά συναισθήματα. Έχουν την τάση να είναι ενθουσιώδεις να κατευθύνονται προς τη δράση είναι άτομα που πολύ πιθανόν να λένε ναι και πάμε! σε κάθε ευκαιρία ενθουσιασμού. μέσα σε μια ομάδα τους αρέσει να μιλάνε, να αξιολογούν τους εαυτούς τους και να έλκουν την προσοχή των άλλων απέναντί τους.

Οι εσωστρεφείς αντιθέτως στερούνται της ενέργειάς του ενθουσιασμού και του επιπέδου δραστηριότητα στον εξωστρεφών ατόμων. Έχουν την τάση να παραμένουν σιωπηλοί, εύθραυστοι Και να αποδεσμεύονται από κάθε μορφής κοινωνικότητα. Η έλλειψη τους σε κοινωνική εμπλοκή δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί ως ντροπαλότητα η κατάθλιψη. Οι εσωστρεφείς απλά χρειάζονται λιγότερα ερεθίσματα απ ότι οι εξωστρεφείς και προτιμούν να είναι μόνοι. η ανεξαρτησία των εσωστρεφών μερικές φορές εκλαμβάνεται λάθος ως μη φιλικότητα η αλαζονεία. Στην πραγματικότητα ένας εσωστρεφής που σημειώνει υψηλή βαθμολογία στην ευχαρίστηση την διάσταση της ευχαρίστησης, της φιλικότητας δεν θα αναζητήσει άλλους αλλά σιωπηλά θα γίνει ευχάριστος κάθε φορά που τον προσεγγίζουν οι άλλοι.

Τερπνότητα (Τάση να ευχαριστούμε τους άλλους)

η τερπνότητα αντανακλά ατομικές διαφορές στη έγνοια αναφορικά με τη συνεργασία και την κοινωνική αρμονία. τα άτομα με υψηλό βαθμό τερπνότητας προσδίδουν αξία στο να συμμορφώνονται με τους άλλους, κατά συνέπεια είναι πάντα συναινετικοί, φιλικοί γενναιόδωροι, έτοιμοι να βοηθήσουν αλλά και να συμβιβαστούν να συμβιβάσουν τα ενδιαφέροντά τους με αυτά των άλλων. Η τερπνότητα αυτών των ατόμων διαθέτει μια αισιόδοξη θέαση της ανθρώπινης φύσης. Πιστεύουν πως βασικά οι άλλοι άνθρωποι είναι έντιμοι και αξιόπιστοι.

Οι δυσάρεστοι (Disagreeable ) χαρακτήρες τοποθετούν το ενδιαφέρον για τον εαυτό τους παρά πάνω από το να συμβιβάζονται με τους άλλους. Γενικώς δεν νοιάζονται για την ευημερία των άλλων και κατά συνέπεια είναι πολύ απίθανο να κινηθούν προς το μέρος των άλλων ανθρώπων. Μερικές φορές ο σκεπτικισμός τους για τους άλλους τους κάνει να είναι καχύποπτοι, μη φιλικοί και χωρίς διάθεση συνεργασίας.

Η Συναινετικότητα είναι προφανώς πλεονέκτημα για την επίτευξη και την διατήρηση δημοφιλίας. Οι ευχάριστοι χαρακτήρες γίνονται περισσότερο αρεστοί απ ότι οι δυσάρεστοι. Από την άλλη πλευρά το να είναι κανείς ευχάριστος δεν είναι χρήσιμο σε καταστάσεις που απαιτούν σκληρότητα και απόλυτα αντικειμενικές αποφάσεις. Οι δυσάρεστοι χαρακτήρες μπορούν να κάνουν καταπληκτικούς επιστήμονες. Κριτικούς τέχνης η στρατιωτικούς.

ευσυνειδησία- Conscientiousness

Η ευσυνειδησία αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίον ελέγχουμε κανονίζουμε και κατευθύνουμε τις παρορμήσεις μας. (impulses)

Οι παρορμήσεις δεν είναι απαραίτητα κακές. Μερικές φορές οι χρονικοί περιορισμοί μπορούν να απαιτούν για άμεση αντίδραση και το να αντιδράσουμε με βάση την κυρίαρχη παρόρμηση μπορεί να είναι μια αποτελεσματική απόκριση, επίσης και σε χρονικά διαστήματα εκτός της εργασίας η όταν διασκεδάζουμε το να ενεργούμε αυθόρμητα και παρορμητικά μπορεί να είναι πολύ διασκεδαστικό.

Ωστόσο πολλές φορές το να δρούμε με βάση τις παρορμήσεις μας μπορεί να μας οδηγήσει σε μπελάδες με πολλούς τρόπους: μερικές παρορμήσεις είναι αντικοινωνικές. Οι αντικοινωνικές πράξεις που αφήνονται χωρίς έλεγχο όχι μόνο μπορούν να βλάψουν άλλα μέλη της κοινωνίας αλλά και τον ίδιο τον δράστη αυτών των αντικοινωνικών πράξεων. Ένα άλλο πρόβλημα με τις παρορμητικές πράξεις είναι πως πολύ συχνά δημιουργούν άμεση Εφορία και ανταμοιβή αλλά ανεπιθύμητες μακροχρόνιες συνέπειες. Παραδείγματα τέτοιων συμπεριφορών αποτελούν η υπερβολική διασκέδαση που μπορούν να οδηγήσουν στο να απολυθείς από την εργασία σου,να εκσφενδονίσεις μια προσβολή που προκαλέσει την διάλυση μιας σημαντικής σχέσης, ή να καταναλώνεις ναρκωτικά που προκαλούν ευχαρίστηση αλλά τελικά καταστρέφουν την υγεία. Η παρορμητική συμπεριφορά ακόμη και αν δεν είναι σοβαρά καταστροφική μειώνει την αποτελεσματικότητα ενός ατόμου με πολλούς και διάφορους τρόπους. Το να δρούμε παρορμητικά μας αποτρέπει από το να συγκρίνουμε εναλλακτικούς δρόμους δράσης κάποιοι από τους οποίους θα ήταν πιο σώφρονες απ ότι η παρορμητική επιλογή. Η παρορμητικότητα επίσης επιβραδύνει τους ανθρώπους κατά τη διάρκεια πρωτοβουλιών που απαιτούν οργάνωση και συνέπεια βήμα υλοποίησης. Επομένως η επίτευξη, τα επιτεύγματα ενός παρορμητικού ατόμου είναι συνήθως, λίγα ελλιπή και ασυνεπή.

Η επιτομή της νοημοσύνης που δυνητικά ξεχωρίζει τα ανθρώπινα όντα από άλλες πιο πρωτόγονες μορφές ζωής είναι η ικανότητα να σκέφτονται για το μέλλον, τις μελλοντικές συνέπειες πριν δράσουν με βάση μια παρόρμηση. Η νοήμων δραστηριότητα και η επίτευξη μακροπρόθεσμων στόχων, η οργάνωση και ο σχεδιασμός αυτών των στόχων και η επιμονή κάποιων απέναντι στους στόχους που θέτουν και απέναντι στις βραχυχρόνιες παρορμήσεις συνιστούν την επιτομή της ευφυΐας. Η ιδέα πως η νοημοσύνη περιλαμβάνει τον έλεγχο των παρορμήσεων πολύ ωραία βρίσκει ως επιτομή τον όρο σωφροσύνη, έναν εναλλακτικό όρο για την ίδια διάσταση της προσωπικότητας στην οποία αναφερόμαστε. σωφροσύνη σημαίνει κανείς να είναι σοφός και συνεπώς κατά συνέπεια τα άτομα που συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία στη σωφροσύνη εκλαμβάνονται κατά συνέπεια από τους άλλους ως νοήμονα.

Τα οφέλη της σωφροσύνης είναι προφανείς: Τα ευσυνείδητα άτομα αποφεύγουν προβλήματα και επιτυγχάνουν υψηλούς στόχους μέσω του εμπρόθετου σχεδιασμού και της επιμονής, εκλαμβάνονται θετικά από τους άλλους ως ευφυές και αξιόπιστοι. Οι αρνητικές συνέπειες είναι ότι μπορεί να είναι ψυχαναγκαστικά τελειομανείς και εργασιομανείς. Επιπλέον τα ακραία ευσυνείδητα άτομα γίνονται αντιληπτά πολλές φορές από τους άλλους ως βαρετά, τα μη ευσυνείδητα άτομα μπορεί να γίνουν αντικείμενο κριτικής για την αναξιοπιστία τους την έλλειψη φιλοδοξίας και την αποτυχία να μπαίνουν μέσα σε πλαίσια, αλλά θα βιώνουν πολλές βραχυχρόνιες χάρες και ποτέ δε θα τους αποκαλέσουν βαρετούς.

Νευρωτισμός - Neuroticism

Ο Φρόιντ χρησιμοποίησε αρχικά τον όρο νεύρωση για να περιγράψει μια κατάθεση που χαρακτηρίζεται από Ψυχικό άγχος συναισθηματικό πόνο και μια ανικανότητα να αντιμετωπίσει κανείς αποτελεσματικά τις φυσιολογικές απαιτήσεις της ζωής. Έκανε την πρόταση πως ο καθένας επιδεικνύει κάποια συμπτώματα νεύρωσης και σε αυτό που διαφέρουμε είναι στο βαθμό που υποφέρουμε και τα ορισμένα συμπτώματα δυσθυμίας. Σήμερα ο νευρωτισμός αναφέρεται σε μία τάση των ατόμων να βιώνουν αποκλειστικά αρνητικά συναισθήματα. Όσοι σημειώνουν υψηλή βαθμολογία στον νευρωτισμό, μπορεί να βιώνουν πρωτογενώς ένα ορισμένο αρνητικό συναίσθημα όπως είναι το άγχος ο θυμός ή η κατάθλιψη αλλά είναι πιθανό να βιώνουν πολλά από αυτά τα συναισθήματα ταυτόχρονα. Οι άνθρωποι που σκοράρουν υψηλά στον νευρωτισμό αντιδρούν πάντως συναισθηματικά σε γεγονότα που δε θα επηρέαζαν τους περισσότερους ανθρώπους και οι αντιδράσεις τους είναι πολύ πιο έντονες από ότι οι φυσιολογικές είναι περισσότερο πιθανό να ερμηνεύσουν καθημερινές καταστάσεις ως απειλή και αμελητέες απογοητεύσεις ως απελπιστικά δύσκολες. Οι αρνητικά χρωματισμένες συναισθηματικές αντιδράσεις τους έχουν την τάση να επιμένουν για ασυνήθιστα μεγάλα χρονικά διαστήματα που σημαίνει πως πολύ συχνά βρίσκονται σε κακή ψυχολογική διάθεση αυτά τα προβλήματα συναισθηματικής ρυθμίσεις μπορούν να εξαλείψουν την ικανότητα ενός νευρωτικού να σκεφτεί καθαρά, να πάρει αποφάσεις και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το στρες.

Στην άλλη πλευρά της κλίμακας τα άτομα που σκοράρουν χαμηλά στον νευρωτισμό θυμώνουν πολύ πιο δύσκολα και είναι πολύ λιγότερο συναισθηματικά αντιδραστικοί. έχουν την τάση να είναι ήρεμοι συναισθηματικά, σταθεροί και απαλλαγμένοι από εμμένοντα αρνητικά συναισθήματα. Ελευθερία από αρνητικά συναισθήματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το άτομο βιώνει πολλά θετικά συναισθήματα. η συχνότητα των θετικών συναισθημάτων είναι ένα συστατικό της διάστασης της εξωστρέφειας.

Η ανοιχτότητα στις νέες εμπειρίες - Openness to experience.

Η ανοιχτότητα στις νέες εμπειρίες περιγράφει τη διάσταση εκείνη του γνωστικού στοιχείου που διαχωρίζει τους δημιουργικούς ανθρώπους από τους συμβατικούς και προσγειωμένους ανθρώπους. Οι ανοιχτοί άνθρωποι είναι γνωστικά περίεργοι, εκτιμούν την τέχνη και είναι ευαίσθητοι στην ομορφιά. Έχουν επίγνωση των συναισθημάτων τους περισσότερο από τον άλλων ανθρώπων και έχουν την τάση να σκέφτονται και να δρουν με εξατομικευμένο τρόπο χωρίς να συμμορφώνονται στον κανόνα. οι διανοούμενοι έχουν συνήθως υψηλή βαθμολογία σε αυτή τη διάθεση προσωπικότητας. Κατά συνέπεια αυτή ή διάσταση αποκαλείται και πολιτισμός η διανόηση. Είναι καλύτερα να πούμε πως η διανόηση είναι μία πλευρά της ανοικτότητας της εμπειρίας η υψηλή βαθμολογία στην διάσταση της ανοικτότητας της εμπειρίας, ελαφρά μόνο σχετίζεται με τα χρόνο σπουδών και την επίδοση στα τεστ ευφυΐας.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανοιχτού γνωστικού στιλ είναι η ικανότητα να σκέπτεται κανείς με σύμβολα και αφαιρέσεις πολύ πιο πέρα απ ότι η καθημερινή εμπειρία. Εξαρτώμενη από τις συγκεκριμένες γνωστικές ικανότητες του ατόμου αυτή η συμβολική γνώση μπορεί να πάρει τη μορφή Της μαθηματικής λογικής η γεωμετρική σκέψης, της καλλιτεχνικής και μεταφορικής χρήσης της γλώσσας, όπως συμβαίνει στην ποίηση, της μουσικής σύνθεσης ή επιτέλεσης, η να πάρει μια από τις μορφές πολλών performance arts (θέατρο σινεμά κλπ) Άτομα με χαμηλή βαθμολογία στην ανοιχτότητα της εμπειρίας έχουν την τάση να εκδηλώνουν στενά κοινά ενδιαφέροντα, προτιμούν να είναι απλοί, ευθείς και προφανείς παρά να είναι σύνθετοι, αμφίθυμοι και υπολανθάνοντες. Μπορεί να αντιλαμβάνεται τις τέχνες και τις επιστήμες με καχυποψία απορώντας πως αυτοί οι τομείς δεν έχουν πρακτική χρήση. Τα κλειστά σε νέες εμπειρίες άτομα προτιμούν την οικειότητα παρά την καινοτομία είναι συντηρητικοί και ανθίστανται στην αλλαγή.

Η ανοικτότητα συχνά παρουσιάζεται ως ένας υγιής και ώριμος τρόπος από τους ψυχολόγους που ανήκουν και οι ίδιοι σε αυτή τη διάσταση ωστόσο ανοιχτά και κλειστά στιλ σκέψης είναι χρήσιμα σε διαφορετικά περιβάλλοντα. το διανοητικό στιλ ενός ανοικτού ατόμου μπορεί να εξυπηρετήσει έναν καθηγητή Πανεπιστημίου πολύ καλά, αλλά η έρευνα έχει δείξει επίσης πως το κλειστό, ο κλειστός τρόπο σκέψης συνδέεται με καλύτερη επιτέλεση εργασιακή για επαγγέλματα όπως είναι των αστυνομικών, των πωλητών και έναν άλλο αριθμό επάγγελμα των υπηρεσιών.